منو

محتوا

New Page 1

تولد

در سال 1282 هجرى قمرى خانه حاج ميرزا محمد آقا از علماى بزرگ آذربايجان با تولد نوزادى منور گرديد(1). پدر که خود از سادات حسينى و اهل فضل و دانش بود، نام اين کودک را به ياد امام على بن ابى طالب ابوالحسن(2) گذاشت و به وجودش مباهات کرد. ابوالحسن در خانه پر از مهر و صفاى معنوى و دينى و در سايه لطف و محبت پدرى اين چنين بزرگ شد. وى دوران نوجوانى اش را سپرى ساخت و در زادگاه خويش -تبريز- وارد مدرسه دينى گرديد. مدارس دينى تبريز هر چند در آن زمان چندان شکوفايى نداشت لاکن دروس دينى هم چنان برپا بود و اساتيد بزرگى در آن به تدريس اشتغال داشتند. اساتيدى چون، مير فتاح سرابى، و آقا ميرزا محمد اصولى از جمله بزرگانى بودند که در دوران تحصيل سيد ابوالحسن در اين حوزه تدريس مى‏کردند و هم چنين حاج ميرزا محمد آقا پدر سيد ابوالحسن نيز از اساتيد وقت حوزه علميه تبريز بود. آقا سيد ابوالحسن در اين حوزه علاوه بر اين که از محضر بزرگانى چون حاج مير فتاح سرابى و آقا ميرزا محمد اصولى بهره مى‏برد، محضر پدر بزرگوار را نيز مغتنم مى‏شمرد. او مى‏گويد: دو جلد قوانين را از اول تا آخر نزد آقا ميرزا مهدى اصولى خواندم.(3)

 

دوران نجف‏

آقا سيد ابوالحسن در سال 1304 در 22 سالگى راهى حوزه علميه نجف گرديد و نزديک 6 سال در آن حوزه اشتغال به تحصيل داشت. بزرگانى که وى محضر آنان را در حوزه نجف درک کرد و خوشه چين خرمن دانش آن بزرگواران بود، علارتند از: آيات عظام 1- فاضل ايروانى 2- ميرزا حبيب الله رشتى و 3- آقا شيخ حين مامقانى که هر کدام از مراجع و اساتيد بزرگ نجف به شمار مى‏رفتند(4).(5)

 

منزلت علمى‏

آيت الله سيد ابوالحسن انگجى هر چند مدتى طولانى در حوزه علميه نجف اقامت نگزيد ليکن در اين چند سال کوتاه توانست را طولانى اجتهاد را بپيمايد و به منزلت بلند علمى نايل گردد. نويسنده کتاب علمای معاصرين مى‏نويسد:

(آيت الله انگجى) از تراز اول مجتهدين ايران و عمده مراجع احکام اين زمان و مراتب اجتهادش مسلم(است(.(6)

وى سپس به دقت علمى و تلاش محققانه وى اشاره مى‏کند. و مى‏گويد:

صاحب وقار و متانت و ابهت، کثير العلم ولى بسيار قليل الکلام بود. کرارا حقير مسئله مهمى مى‏پرسيدم که شايد تفصيلى و شرحى بيان فرمايد فقط به جواب مسئله اکتفا مى‏فرمودند. حافظه عجيبى داشتند حاضر الفتوا بودند.(7)

نويسنده رجال آذربايجان نيز به اين بعد از شخصيت ايشان اشاره مى‏کند و مى‏نويسد:

محوم انگجى عالم فاضل بود و در عمر خود از معاريف(8) آذربايجان به شمار مى‏رفت. علاوه بر فقه در علوم ادب نيز اطلاع فراوان داشت هر مشکل فقهى و ادبى را حل مى‏کرد حاج ميرزا حسن آقا مجتهد(9) به مقام علمى اذعان داشت و مکرر اين معنا را مى‏گفت تا مراتب فضل او پوشيده نماند.(19)

 

آثار علمى‏

از اين عالم فرزانه آثار قلمى متعددى به جاى مانده که عبارت است از

 1- حاشيه بر رياض المسائل در فقه

2- شرحى بر حج شرايع

 3- ازاحة الالتباس(11) همچنين در فقه و در برخى منابع رساله هايى در موضوعات مختلف فقهى. حاشيه‏اى بر رسائل و مکاسب(12) نيز آمده است.

 

سير آیة الله انگجى‏

مهم ترين و برجسته‏ترين چهره زندگى آيت الله انگجى اهتمام ايشان به امر به معروف و نهى از منکر بوده است. آن هم در روزگارى که عده‏اى براى آشفته ساختن افکار دينى و مذهبى مردم و به همين جهت موقعتى که پيش آمده بود. در مطبوعات به هر وسيله بر عليه دين می تاختند در چنين موقعيتى آيت الله انگجى بود و آذربايجان با همه مشکلات و آشفتگى هايش. او مردى انزواطلب و گوشه نشين نبود بلکه در مسايل مربوط به اسلام و مسلمين پيشتاز بود. در جريان مشروطيت نيز از مدافعين مشروطيت به شمار مى‏رفت و با آخوند خراسانى در ارتباط بود. بسيارى از جريانات که مى‏رفت به آشوب و خونريزى تبديل گردد به دست ايشان هدايت مى‏شد و به جهت نفوذ در بين مردم در اين جريانات نقش آفرين بود. وى روزى بالاى منبر رفت و به مجاهدين مشروطيت گفت که گيرم که حاج ميرزا حسن آقا مجتهد کافر شده شما با کدام صلاحيت منزل او و دکانش را غارت کرديد. اگر کسى از دين خدا هم برگشته باشد صلاحيت منزل او به وراثش(13) مى‏رسند نه به مجاهدين و فداييان.(14)

در جريان تقى زاده نيز آيت الله انگجى از طرف آيت الله آخوند خراسانى موظف گرديد پيام آخوند را به مردم برساند آيت الله آخوند خراسانى در نامه‏اى به ايشان مى‏نويسد:

جناب مستطاب شريعت -مدار کهف الانام ثقة الاسلام - آقاى حاج ميرزا ابو الحسن انگجى -دام تأييداته-. در خصوص حکمى که از اين خادمان شرع انور درباره آقا سيد حسن تقى زاده صادر شده بود مکاتيب و سئوالاتى از تبريز رسيده لازم است جناب مستطاب عالى به عموم علما و قاطبه مسلمين اعلام فرماييد حکم مزبور تکفير نبوده و نسبت تکفير بى اصل است فقط حکم به عدم جواز مداخله در امور نوعيه مملکت و عدم لياقت عضويت مجلس محترم و لزوم خروجش بوده لاغير البته زائد بر مدلول حکمى مترتب نشود.(15)

 

تبعيد آيت الله انگجى‏

در جريان حرکت هاى ضد دينى پهلوى آيت الله انگجى پيشرو مبارزين بود و تبريز را عملا کانون مبارزه بر عليه پهلوى کرده بود و دولت نيز به جهت اين که از نفوذ ايشان در بين مردم اطلاع داشت از جانب اين عالم بزرگ بيمناک بود. و به همين جهت نيز عوامل حکومت حضور وى را در تبريز تحمل نکرده و او را از شهر تبريز تبعيد کردند و آيت الله انگجى به همراه چند تن از علما که از جمله آيت الله آقا ميرزا صادق آقا بود تبعيد گرديدند. و مدتى نيز در قم اقامت گزيد. وى سپس به تبريز مراجعت کرد و هم چنان به تبليغ و ترويج معارف پرداخت هر چند بعدها اوضاع روزگار وى به کلى عوض گرديد.

مشروطه‏اى که آيت الله انگجى و صدها مجاهد ديگر براى آن فداکارى کرده بودند مورد سوء استفاده عناصر فرصت طلب و عوامل استعمار قرار گرفت با روى کار آمدن رضاخان در جزيان کودتاى 1299 شمسى ديگر از مشروطه که با اهداف آزادى و نفى سلطه و براى گذر از استبداد به حکومت مردمى به وقوع پيوسته بود جز اسمى باقى نمانده بود و ايران رها يافته از قيد سلطه سلاطين نادا قاجار بار ديگر استعمار ار تجربه کرد. آيت الله انگجى سرانجام پس از عمرى تلاش و خدمت به اسلام و جامعه در ذی قعده سال 1357 هجرى قمرى در تبريز وفات يافت و پيکرش در شهر قم به آغوش خاک سپرده شد.

آيت الله انگجى 6 پسر داشت که سه تن از آنان در کسوت علماى دينى و مبلغين احکام الهى هستند. آقا ميرزا حسن، آقا ميرزا محمد على و حاج ميرزا مهدى هر سه برادر در قم تحصيل کرده و از آيت الله حاج شيخ عبدالکريم حايرى کسب فيض کرده‏اند و در علم و معرفت و فقه و اصول به مرتبه اجتهاد رسيده‏اند.

 رجال آذربايجان مى‏نويسند: هر سه صاحب محراب و منبرند و آسمان روحانيت تبريز را به منزله سه اختر فروزانند. اثر نجابت و آقايى از سيماى آنان ساطع است. وقتى انسان اين برادر با فضل و کمال و نجيب و آقا را مى‏بيند به ياد اشراف سادات عصر قرون اوليه اسلامى چون سيد مرتضى و سيد رضى و ساير سادات اشراف مى‏افتد(18). سه فرزند ديگر وى نيز در علوم پزشکى تخصص يافته‏اند که عبارتند از: آقايان دکتر اسماعيل، دکتر ابراهيم و دکتر محمود. البته امروزه نوادگان اين عالم وارسته نيز به انگجى معروف هستند و اين چشمه جوشان هم چنان در جامعه اسلامى در جوشش و حرکت است. فرزندان اين خاندان برخى در کسوت روحانى و برخى در عرصه‏ها ديگر به تلاش و سازندگى جامعه دينى اشتغال دارند.

 

شاگردان

بزرگان و دانشجويان زيادى در محضر آيت الله انگجى شاگردى کرده و از محضر ايشان بهره برده‏اند که مى‏توان از آن بزرگواران آيت الله العظمى سيد محمد حسين طباطبايى، آيت الله العظمى حاج عبدالحسين غروى، آيت الله العظمى شهيد اسدالله مدنى، آيت الله شهيد قاضى طباطبايى را نام برد.


اماکن زيارتی

 حرم مطهر حضرت معصومه (س)

 زندگینامه حضرت

 فضائل حضرت

زیارتنامه حضرت

تاریخ حرم مطهر

فرهیختگان حرم

شخصیتهای تاریخی حرم

ستارگان حرم 

آستانه مقدسه

 مسجد مقدس جمکران

 بقاع متبرکه



لینکهای مفید

 سايت مقام معظم رهبري
 
 مجلس شوراي اسلامي
پايگاه اطلاع رساني دولت
پايگاه اطلاع رساني وزارت كشور
استانداری قم
سامد
portal mardom

         

 

کلیه حقوق این سایت متعلق به اداره کل میراث فرهنگی , صنایع دستی و گردشگری استان قم میباشد.

آدرس: قم بلوار پانزده خرداد. کوچه 7/1 تلفن : 27-37603426  نمابر : 37603425  سامانه جامع اطلاعات گردشگري ( گويا ) :  09669  پست الكترونيكي :  info@qommiras.ir